PASSIO AGNETIS
[1] Agnes sepulcrum est Romulea in domo,
[2] fortis puellae, martyris inclytae.
[3] Conspectu in ipso condita turrium
[4] seruat salutem virgo Quiritium
[5] nec non et ipsos protegit aduenas
[6] puro ac fideli pectore supplices.
[7] Duplex corona est praestita martyri:
[8] intactum ab omni crimine virginal,
[9] mortis deinde gloria liberae.
[10] Aiunt iugali vix habilem toro
[11] primis in annis forte puellulam
[12] Christo calentem fortiter inpiis
[13] iussis renisam, quo minus idolis
[14] addicta sacram desereret fidem.
[15] Temptata multis nam prius artibus,
[16] nunc ore blandi iudicis inlice,
[17] nunc saevientis carnificis minis
[18] stabat feroci robure pertinax
[19] corpusque duris excruciatibus
[20] ultro offerebat non renuens mori.
[21] Tum trux tyrannus: `si facile est’, ait,
[22] `poenam subactis ferre doloribus
[23] et vita vilis spernitur, at pudor
[24] carus dicatae virginitatis est.
[25] Hanc in lupanar trudere publicum
[26] certum est, ad aram ni caput applicat
[27] ac de Minerua iam veniam rogat,
[28] quam virgo pergit temnere virginem:
[29] omnis iuventus inruet et novum
[30] ludibriorum mancipium petet.’
[31] `Haud’, inquit Agnes, `inmemor est ita
[32] Christus suorum, perdat ut aureum
[33] nobis pudorem, nos quoque deserat;
[34] praesto est pudicis nec patitur sacrae
[35] integritatis munera pollui.
[36] Ferrum inpiabis sanguine, si voles,
[37] non inquinabis membra libidine.’
[38] Sic elocutam publicitus iubet
[39] flexu in plateae sistere virginem.
[40] Stantem refugit maesta frequentia,
[41] aversa uultus, ne petulantius
[42] quisquam verendum conspiceret locum.
[43] Intendit unus forte procaciter
[44] os in puellam nec trepidat sacram
[45] spectare formam lumine lubrico.
[46] En ales ignis fulminis in modum
[47] vibratur ardens atque oculos ferit,
[48] caecus corusco lumine corruit
[49] atque in plateae puluere palpitat.
[50] Tollunt sodales seminecem solo
[51] verbisque deflent exequialibus.
[52] Ibat triumfans virgo deum patrem
[53] Christumque sacro carmine concinens,
[54] quod sub profani labe periculi
[55] castum lupanar nec violabile
[56] experta victrix virginitas foret.
[57] Sunt, qui rogatam rettulerint preces
[58] fudisse Christo, redderet ut reo
[59] lucem iacenti: tunc iuveni halitum
[60] vitae innovatum visibus integris.
[61] Primum sed Agnes hunc habuit gradum
[62] caelestis aulae, mox alius datur
[63] ascensus; iram nam furor incitat
[64] hostis cruenti: `vincor’, ait gemens,
[65] `i, stringe ferrum, miles, et exere
[66] praecepta summi regis principis!’
[67] Vt vidit Agnes stare trucem virum
[68] mucrone nudo, laetior haec ait:
[69] `exulto, talis quod potius venit,
[70] vaesanus, atrox, turbidus, armiger,
[71] quam si veniret languidus ac tener
[72] mollisque efybus tinctus aromate,
[73] qui me pudoris funere perderet.
[74] Hic, hic amator iam, fateor, placet;
[75] ibo inruentis gressibus obuiam
[76] nec demorabor vota calentia:
[77] ferrum in papillas omne recepero
[78] pectusque ad imum vim gladii traham.
[79] Sic nupta Christo transiliam poli
[80] omnes tenebras aethere celsior.
[81] Aeterne rector, divide ianuas
[82] caeli obseratas terrigenis prius
[83] ae te sequentem, Christe, animam voca,
[84] cum virginalem, tum patris hostiam!’
[85] Sic fata Christum vertice cernuo
[86] supplex adorat, uulnus ut inminens
[87] ceruix subiret prona paratius.
[88] Ast ille tantam spem peragit manu,
[89] uno sub ictu nam caput amputat,
[90] sensum doloris mors cita praevenit.
[91] Exutus inde spiritus emicat
[92] liberque in auras exilit, angeli
[93] saepsere euntem tramite candido
[94] Miratur orbem sub pedibus situm,
[95] spectat tenebras ardua subditas
[96] ridetque, solis quod rota circuit,
[97] quod mundus omnis voluit et inplicat,
[98] rerum quod atro turbine vivitur,
[99] quod vana saecli mobilitas rapit:
[100] reges, tyrannos, imperia et gradus
[101] pompasque honorum stulta tumentium,
[102] argenti et auri vim rabida siti
[103] cunctis petitam per varium nefas,
[104] splendore multo structa habitacula,
[105] inlusa pictae vestis inania,
[106] iram, timorem, vota, pericula,
[107] nune triste longum, nunc breve gaudium,
[108] livoris atri fumificas faces,
[109] nigrescit unde spes hominum et decus,
[110] et, quod malorum taetrius omnium est,
[111] gentilitatis sordida nubila.
[112] Haec calcat Agnes ac pede proterit
[113] stans et draconis calce premens caput,
[114] terrena mundi qui ferus omnia
[115] spargit venenis mergit et inferis,
[116] nunc virginali perdomitus solo
[117] cristas cerebri deprimit ignei
[118] nee victus audet tollere verticem.
[119] Cingit coronis interea dens
[120] frontem duabus martyris innubae;
[121] unam decemplex edita sexies
[122] merces perenni lumine conficit,
[123] centenus extat fructus in altera.
[124] O virgo felix, o nova gloria,
[125] caelestis arcis nobilis incola,
[126] intende nostris conluvionibus
[127] uultum gemello cum diademate,
[128] cui posse soli cunctiparens dedit
[129] castum vel ipsum reddere fornicem!
[130] Purgabor oris propitiabilis
[131] fulgore, nostrum si iecur inpleas.
[132] Nil non pudicum est, quod pia visere
[133] dignaris almo vel pede tangere.