HYMNVS IN HONOREM SANCTORVM DECEM ET OCTO MARTYRVM CAESARAVGUSTANORVM
[1] Bis novem noster populus sub uvo
[2] martyrum seruat cineres sepulcro,
[3] Caesaraugustam vocitamus urbem,
[4] res cui tanta est.
[5] Plena magnorum domus angelorum
[6] non timet mundi fragilis ruinam
[7] tot sinu gestans simul offerenda
[8] munera Christo.
[9] Cum deus dextram quatiens coruscam
[10] nube subnixus veniet rubente
[11] gentibus iustam positurus aequo
[12] pondere libram,
[13] orbe de magno caput excitata
[14] obuiam Christo properanter ibit
[15] civitas quaeque pretiosa portans
[16] dona canistris.
[17] Afra Carthago tua promet ossa,
[18] ore facundo Cypriane doctor,
[19] Corduba Acisclum dabit et Zo?llum
[20] tresque coronas.
[21] Tu tribus gemmis diadema pulchrum
[22] offeres Christo, genetrix piorum
[23] Tarraco, intexit cui Fructuosus
[24] sutile vinclum.
[25] Nomen hoc gemmae strofio inligatae est,
[26] emicant iuxta lapides gemelli
[27] ardet et splendor parilis duorum
[28] igne corusco.
[29] Parua Felicis decus exhibebit
[30] artubus sanctis locuples Gerunda,
[31] nostra gestabit Calagurris ambos,
[32] quos veneramur.
[33] Barchinon claro Cucufate freta
[34] surget et Paulo speciosa Narbo,
[35] teque, praepollens Arelas, habebit,
[36] sancte Genesi.
[37] Lusitanorum caput oppidorum
[38] urbs adoratae cineres puellae
[39] obuiam Christo raplens ad aram
[40] porriget ipsam.
[41] Sanguinem Iusti, cui Pastor hacrct,
[42] ferculum duplex geminumque donum
[43] ferre Conplutum gremio iuvabit
[44] membra duorum.
[45] Ingeret Tingis sua Cassianum,
[46] festa Massylum monumenta regum,
[47] qui cinis gentes domitas coegit.
[48] ad iuga Christi.
[49] Singulis paucae, tribus aut duobus,
[50] forsan et quinis aliquae placebunt
[51] testibus Christi prius hostiarum
[52] pignere functae.
[53] Tu decem sanctos revehes et octo,
[54] Caesaraugusta studiosa Christo,
[55] verticem flavis oleis revincta,
[56] pacis honore.
[57] Sola in occursum numerosiores
[58] martyrum turbas domino parasti,
[59] sola praedives pietate multa
[60] luce frueris.
[61] Vix parens orbis populosa Poeni,
[62] ipsa vix Roma in solio locata
[63] te, decus nostrum, superare in isto
[64] munere digna est.
[65] Omnibus portis sacer inmolatus
[66] sanguis exclusit genus inuidorum
[67] daemonum et nigras pepulit tenebras
[68] urbe piata.
[69] Nullus umbrarum latet intus horror;
[70] pulsa nam pestis populum refugit,
[71] Christus in totis habitat plateis,
[72] Christus ubique est.
[73] Martyrum credas patriam coronis
[74] debitam sacris, chorus unde surgens
[75] tendit in caelum niveus togatae
[76] nobilitatis.
[77] Inde, Vincenti, tua palma nata est,
[78] clerus hic tantum peperit triumfum,
[79] hic sacerdotum domus infulata
[80] Valeriorum.
[81] Saeuus antiquis quotiens procellis
[82] turbo vexatum tremefecit orbem,
[83] tristior templum rabies in istud
[84] intulit iras.
[85] Nec furor quisquam sine laude nostrum
[86] cessit aut clari vacuus cruoris,
[87] martyrum semper numerus sub omni
[88] grandine crevit.
[89] Nonne, Vincenti, peregri necandus
[90] martyr his tetris tenui notasti
[91] sanguinis rore speciem futuri
[92] morte propinqua?
[93] Hoc colunt cives, velut ipsa membra
[94] caespes includat suus et paterno
[95] seruet amplectens tumulo beati
[96] martyris ossa.
[97] Noster est, quamuis procul hinc in urbe
[98] passus ignota dederit sepulcri
[99] gloriam victor prope litus altae
[100] forte Sagynti.
[101] Noster et nostra puer in palestra
[102] arte virtutis fideique olivo
[103] unctus horrendum didicit domare
[104] viribus hostem.
[105] Noverat templo celebres in isto
[106] octies partas deciesque palmas,
[107] laureis doctus patriis eadem
[108] laude cucurrit.
[109] Hic et, Encrati, recubant tuarum
[110] ossa virtutum, quibus efferati
[111] spiritum mundi, violenta virgo,
[112] dedecorasti.
[113] Martyrum nulli remanente vita
[114] contigit terris habitare nostris,
[115] sola tu morti propriae superstes
[116] vivis in orbe.
[117] Vivis ac poenae seriem retexis
[118] carnis et caesae spolium retentans,
[119] taetra quam sulcos habeant amaros
[120] uulnera, narras.
[121] Barbarus tortor latus omne carpsit,
[122] sanguis inpensus, lacerata membra,
[123] pectus abscisa patuit papilla
[124] corde sub ipso.
[125] Iam minus mortis pretium peractae est,
[126] quae venenatos abolens dolores
[127] concitam membris tribuit quietem
[128] fine soporo.
[129] Cruda te longum tenuit cicatrix
[130] et diu venis dolor haesit ardens,
[131] dum putrescentes tenuat medullas
[132] tabidus umor.
[133] Inuidus quamuis obitum supremum
[134] persecutoris gladius negarit,
[135] plena te, martyr, tamen ut peremptam
[136] poena coronat.
[137] Vidimus partem iecoris reuulsam
[138] ungulis longe iacuisse pressis,
[139] mors habet pallens aliquid tuorum
[140] te quoque viva.
[141] Hunc novum nostrae titulum fruendum
[142] Caesaraugustae dedit ipse Christus,
[143] iuge viventis domus ut dicata
[144] martyris esset.
[145] Ergo ter senis sacra candidatis
[146] dives Optato simul et Luperco
[147] perge conscriptum tibimet senatum
[148] pangere psalmis!
[149] Ede Successum, cane Martialem!
[150] mors et Vrbani tibi concinatur,
[151] Iuliam cantus resonet simulque
[152] Quintilianum.
[153] Publium pangat chorus et revoluat,
[154] quale Frontonis fuerit tropaeum,
[155] quid bonus Felix tulerit, quid acer
[156] Caecilianus,
[157] quantus, Evoti, tua bella sanguis
[158] tinxerit, quantus tua, Primitive,
[159] tum tuos vivax recolat triumfos
[160] laus, Apodemi.
[161] Quattuor posthinc superest virorum
[162] nomen extolli renuente metro,
[163] quos Saturninos memorat vocalos
[164] prisca vetustas.
[165] Carminis leges amor aureorum
[166] nominum parui facit et loquendi
[167] cura de sanctis vitiosa non est
[168] nec rudis umquam.
[169] Plenus est artis modus adnotatas
[170] nominum formas recitare Christo,
[171] quas tenet caeli liber explicandus
[172] tempore iusto.
[173] Octo tunc sanctos recolet decemque
[174] angelus coram patre filioque
[175] urbis unius regimen tenentes
[176] iure sepulcri.
[177] Quin ad antiquum numerum trahetur
[178] ulna post poenae specimen puella
[179] morsque Vincenti, cui sanguis hinc est
[180] fons et honoris
[181] [additis Gaio – nee enim silendi –
[182] teque, Crementi, quibus incruentum
[183] ferre provenit decus ex secundo
[184] laudis agone.
[185] Ambo confessi dominum steterunt
[186] acriter contra fremitum latronum,
[187] ambo gustarunt leviter saporem
[188] martyriorum].
[189] Haec sub altari sita sempiterno
[190] lapsibus nostris veniam precatur
[191] turba, quam seruat procerum creatrix
[192] purpureorum.
[193] Nos pio fletu, date, perluamus
[194] marmorum sulcos, quibus est operta
[195] spes, ut absoluam retinaculorum
[196] vincla meorum.
[197] Sterne te totam generosa sanctis
[198] civitas mecum tumulis, deinde
[199] mox resurgentes animas et artus
[200] tota sequeris.