Mosella

[1] Transieram celerem nebuloso flumine Navam

[2] addita miratus veteri nova moenia Vingo,

[3] aequavit Latias ubi quondam Gallia Cannas,

[4] infletaeque iacent inopes super arva catervae.

[5] Unde iter ingrediens nemorosa per avia solum

[6] et nulli humani spectans vestigia cultus

[7] praetereo arentem sitientibus undique terris

[8] Dumnissum riguasque perenni fonte Tabernas

[9] arvaque Sauromatum nuper metata colonis,

[10] et tandem primis Belgarum conspicor oris

[11] Noiomagum, divi castra inclita Constantini.

[12] Purior hic campis aer Phoebusque sereno

[13] lumine purpureum reserat iam sudus Olympum,

[14] nec iam consertis per mutua vincula ramis

[15] quaeritur exclusum viridi caligine caelum,

[16] sed liquidum iubar et rutilam visentibus aethram

[17] libera perspicui non invidet aura diei.

[18] In speciem tum me patriae cultumque nitentis

[19] Burdigalae blando pepulerunt omni visu:

[20] culmina villarum pendentibus edita ripis

[21] et virides baccho colles et amoena fluenta

[22] subterlabentis tacito rumore Mosellae.

[23] Salve amnis laudate agris, laudate colonis,

[24] dignata imperio debent cui moenia Belgae,

[25] amnis odorifero iuga vitea consite baccho,

[26] consite gramineas amnis viridissime ripas!

[27] Naviger ut pelagus, devexas pronus in undas

[28] ut fluvius, vitreoque lacus imitate profundo,

[29] et rivos trepido potis aequiperare meatu,

[30] et liquido gelidos fontes praecellere potu:

[31] omnia solus habes, quae fons, quae rivus et amnis

[32] et lacus et bivio refluus manamine pontus.

[33] Tu placidis praelapsus aquis nec murmura venti

[34] ulla nec occulti pateris luctamina saxi:

[35] non spirante vado rapidos properare meatus

[36] cogeris, extantes medio non aequore terras

[37] interceptus habes, iusti ne demat honorem

[38] nominis, exclusum si dividat insula flumen.

[39] Tu duplices sortite vias et cum amne secundo

[40] defluis, ut celeres feriant vada concita remi,

[41] et cum per ripas nusquam cessante remulco

[42] intendunt collo mulorum vincula nautae,

[43] ipse tuos quotiens miraris in amne recursus

[44] legitimosque putas prope segnius ire meatus!

[45] Tu neque limigenis ripam praetexeris ulvis

[46] nec piger inmundo perfundis litora caeno:

[47] sicca in primores pergunt vestigia lymphas.

[48] I nunc et Phrygiis sola levia consere crustis

[49] tendens marmoreum laqueata per atria campum:

[50] ast ego despectis quae census opesque dederunt

[51] naturae mirabor opus non cura nepotum

[52] laetaque iacturis ubi luxuriatur egestas.

[53] Hic solidae sternunt umentia litora harenae,

[54] nec retinent memores vestigia pressa figuras.

[55] Spectaris vitreo per levia terga profundo,

[56] secreti nihil amnis habens: utque almus aperto

[57] panditur intuitu liquidis optentibus aer

[58] nec placidi prohibent oculos per inania venti,

[59] sic demersa procul durante per intima visu

[60] cernimus arcanique patet penetrale profundi,

[61] cum vada lene meant liquidarum et lapsus aquarum

[62] prodit caerulea dispersas luce figuras:

[63] quod sulcata levi crispatur harena meatu,

[64] inclinata tremunt viridi quod gramina fundo,

[65] usque sub ingenuis agitatae fontibus herbae

[66] vibrantes patiuntur aquas lucetque latetque

[67] calculus et viridem distinguit glarea muscum.

[68] Tota Caledoniis talis pictura Britannis,

[69] cum virides algas et rubra corallia nudat

[70] aestus et albentes, concharum germina, bacas,

[71] delicias hominum, locupletibus atque sub undis

[72] adsimulant nostros imitata monilia cultus.

[73] Haud aliter placidae subter vada laeta Mosellae

[74] detegit admixtos non concolor herba lapillos.

[75] Intentos tamen usque oculos errore fatigant

[76] interludentes, examina lubrica, pisces

[77] sed neque tot species obliquatosque natatus,

[78] quaeque per adversum succedunt agmina flumen,

[79] nominaque et cunctos numerosae stirpis alumnos

[80] edere fas aut ille sinit, cui cura secundae

[81] sortis et aequorei cessit tutela tridentis.

[82] Tu mihi flumineis habitatrix Nais in oris

[83] squamigeri gregis ede choros liquidoque sub alveo

[84] dissere caeruleo fluitantes amne catervas.

[85] Squameus herbosas capito inter lucet harenas

[86] viscere praetenero, fartim congestus aristis,

[87] nec duraturus post bina trihoria mensis:

[88] purpureisque salar stellatus tergora guttis,

[89] et nullo spinae nociturus acumine rhedo,

[90] effugiensque oculos celeri levis umbra natatu.

[91] Tuque per obliqui fauces vexate Saravi,

[92] qua bis terna fremunt scopulosis ostia pilis,

[93] cum defluxisti famae maioris in amnem,

[94] liberior laxos exerces, barbe, natatus:

[95] tu melior peiore aevo, tibi contigit omni

[96] spirantum ex numero non inlaudata senectus.

[97] Nec te puniceo rutilantem viscere, salmo,

[98] transierim, latae cuius vaga verbera caudae

[99] gurgite de medio summas referuntur in undas,

[100] occultus placido cum proditur aequore pulsus.

[101] Tu loricato squamosus pectore, frontem

[102] lubricus et dubiae facturus ferculus cenae,

[103] tempora longarum fers incorrupte morarum,

[104] praesignis maculis capitis, cui prodiga nutat

[105] alvus opimatoque fluens abdomine venter.

[106] Quaeque per Illyricum, per stagna binominis Histri

[107] spumarum indiciis caperis, mustela, natantum,

[108] in nostrum subvecta fretum, ne lata Mosellae

[109] flumina tam celebri defrudarentur alumno.

[110] Quis te naturae pinxit color! Atra superne

[111] puncta notant tergum, qua lutea circuit iris,

[112] lubrica caeruleus perducit tergora fucus:

[113] corporis ad medium fartim pinguescis, at illinc

[114] usque sub extremam squalet cutis arida caudam.

[115] Nec te, delicias mensarum, perca, silebo,

[116] amnigenos inter pisces dignande marinis,

[117] solus puniceis facilis contendere mullis:

[118] nam neque gustus iners, solidoque in corpore partes

[119] segmentis coeunt, sed dissociantur aristis.

[120] Hic etiam Latio risus praenomine cultor

[121] stagnorum, querulis vis infestissima ranis,

[122] lucius, obscuras ulva caenoque lacunas

[123] obsidet. Hic nullos mensarum lectus ad usus

[124] fervet fumosis olido nidore popinis.

[125] Quis non et virides, volgi solacia, tineas

[126] norit et alburnos, praedam puerilibus hamis,

[127] stridentesque focis, opsonia plebis, alausas,

[128] teque inter species geminas neutrumque et utrumque,

[129] qui nec dum salmo nec iam salar, ambiguusque

[130] amborum medio sario intercepte sub aevo?

[131] Tu quoque flumineas inter memorande cohortes,

[132] gobio, non geminis maior sine pollice palmis,

[133] praepinguis, teres, ovipara congestior alvo,

[134] propexique iubas imitatus, gobio, barbi.

[135] Nunc, pecus aequoreum, celebrabere, magne silure,

[136] quem velut Actaeo perductum tergora olivo

[137] amnicolam delphina reor: sic per freta magnum

[138] laberis et longi vix corporis agmina solvis

[139] aut brevibus deprensa vadis aut fluminis ulvis.

[140] At cum tranquillos moliris in amne meatus,

[141] te virides ripae, te caerula turba natantum,

[142] te liquidae mirantur aquae: diffunditur alveo

[143] aestus et extremi procurrunt margine fluctus.

[144] Talis Atlantiaco quondam balaena profundo

[145] cum vento motuve suo telluris ad oras

[146] pellitur, exclusum fundit mare, magnaque surgunt

[147] aequora vicinique timent decrescere montes.

[148] Hic tamen, hic nostrae mitis balaena Mosellae

[149] exitio procul est magnusque honor additus amni.

[150] Iam liquidas spectasse vias et lubrica pisces

[151] agmina multiplicesque satis numerasse catervas.

[152] Inducant aliam spectacula vitea pompam

[153] sollicitentque vagos baccheia munera visus,

[154] qua sublimis apex longo super ardua tractu

[155] et rupes et aprica iugi flexusque sinusque

[156] vitibus adsurgunt naturalique theatro.

[157] Gauranum sic alma iugum vindemia vestit

[158] et Rhodopen proprioque nitent Pangaea Lyaeo:

[159] sic viret Ismarius super aequora Thracia collis,

[160] sic mea flaventem pingunt vineta Garumnam.

[161] Summis quippe iugis tendentis in ultima clivi

[162] conseritur viridi fluvialis margo Lyaeo.

[163] Laeta operum plebes festinantesque coloni

[164] vertice nunc summo properant, nunc deiuge dorso,

[165] certantes stolidis clamoribus. Inde viator

[166] riparum subiecta terens, hinc navita labens

[167] probra canunt seris cultoribus: adstrepit ollis

[168] et rupes et silva tremens et concavus amnis.

[169] Nec solos homines delectat scaena locorum:

[170] hic ego et agrestes Satyros et glauca tuentes

[171] Naidas extremis credam concurrere ripis,

[172] capripedes agitat cum laeta protervia Panas

[173] insultantque vadis trepidasque sub amne sorores

[174] terrent, indocii pulsantes verbere fluctum.

[175] Saepe etiam mediis furata e collibus uvas

[176] inter Oreiadas Panope fluvialis amicas

[177] fugit lascivos, paganica numina, Faunos.

[178] Dicitur et medio cum sol stetit aureus orbe,

[179] ad commune fretum Satyros vitreasque sorores

[180] consortes celebrare choros, cum praebuit horas

[181] secretas hominum coetu flagrantior aestus:

[182] tunc insultantes sua per freta ludere Nymphas

[183] et Satyros mersare vadis rudibusque natandi

[184] per medias exire manus, dum lubrica falsi

[185] membra petunt liquidosque fovent pro corpore fluctus.

[186] Sed non haec spectata ulli nec cognita visu

[187] fas mihi sit pro parte loqui: secreta tegatur

[188] et commissa suis lateat reverentia rivis.

[189] Illa fruenda palam species cum glaucus opaco

[190] respondet colli fluvius, frondere videntur

[191] fluminei latices et palmite consitus amnis.

[192] Quis color ille vadis, seras cum propulit umbras

[193] Hesperus et viridi perfudit monte Mosellam!

[194] Tota natant crispis iuga motibus et tremit absens

[195] pampinus et vitreis vindemia turget in undis.

[196] Adnumerat virides derisus navita vites,

[197] navita caudiceo fluitans super aequora lembo,

[198] per medium, qua sese amni confundit imago

[199] collis et umbrarum confinia conserit amnis.

[200] Haec quoque quam dulces celebrant spectacula pompas,

[201] remipedes medio certant cum flumine lembi

[202] et varios ineunt flexus viridesque per oras

[203] stringunt attonsis pubentia germina pratis!

[204] Puppibus et proris alacres gestire magistros

[205] impubemque manum super amnica terga vagantem

[206] dum spectat * * *

[207] * * * transire diem, sua seria ludo

[208] posthabet: excludit veteres nova gratia curas.

[209] Tales Cumano despectat in aequore ludos

[210] Liber, sulphurei dum per iuga consita Gauri

[211] perque vaporiferi graditur vineta Vesevi,

[212] cum Venus Actiacis Augusti laeta triumphis

[213] ludere lascivos fera proelia iussit Amores,

[214] qualia Niliacae classes Latiaeque triremes

[215] subter Apollineae gesserunt Leucados arces,

[216] aut Pompeiani Mylasena pericula belli

[217] Euboicae referunt per Averna sonantia cumbae:

[218] innocuos ratium pulsus pugnasque iocantes

[219] naumachiae Siculo quales spectante Peloro

[220] caeruleus viridi reparat sub imagine pontus,

[221] non aliam speciem petulantibus addit ephebis

[222] pubertasque amnisque et picti rostra phaseli.

[223] Hos Hyperionio cum sol perfuderit aestu,

[224] reddit nautales vitreo sub gurgite formas

[225] et redigit pandas inversi corporis umbras.

[226] Utque agiles motus dextra laevaque frequentant,

[227] et commutatis alternant pondera remis,

[228] unda refert alios, simulacra umentia, nautas.

[229] Ipsa suo gaudet simulamine nautica pubes,

[230] fallaces fluvio mirata redire figuras.

[231] Sicuti compositos ostentatura capillos

[232] candentem late speculi explorantis honorem

[233] cum primum carae nutrix admovit alumnae,

[234] laeta ignorato fruitur virguncula ludo

[235] germanaeque putat formam spectare puellae:

[236] oscula fulgenti dat non referenda metallo

[237] aut fixas praetemptat acus aut frontis ad oram

[238] vibratos captat digitis extendere crines:

[239] talis ad umbrarum ludibria nautica pubes

[240] ambiguis fruitur veri falsique figuris.

[241] Iam vero accessus faciles qua ripa ministrat

[242] scrutatur toto populatrix turba profundo

[243] heu male defensos penetrali flumine pisces.

[244] Hic medio procul amne trahens umentia lina

[245] nodosis decepta plagis examina verrit:

[246] ast hic, tranquillo qua labitur agmine flumen,

[247] ducit corticeis fluitantia retia signis:

[248] ille autem scopulis deiectas pronus in undas,

[249] inclinat lentae convexa cacumina virgae,

[250] inductos escis iaciens letalibus hamos.

[251] Quos ignara doli postquam vaga turba natantum

[252] rictibus invasit patulaeque per intima fauces

[253] sera occultati senserunt vulnera ferri,

[254] dum trepidant, subit indicium crispoque tremori

[255] vibrantis saetae nutans consentit harundo:

[256] nec mora et excussam stridenti verbere praedam

[257] dexter in obliquum raptat puer: excipit ictum

[258] spiritus, ut tractis quondam per inane flagellis

[259] aura crepat motoque adsibilat aere ventus.

[260] Exultant udae super arida saxa rapinae

[261] quoique sub amne suo mansit vigor, aere nostro

[262] segnis anhelatis vitam consumit in auris.

[263] Iam piger invalido vibratur corpore plausus,

[264] torpida supremos patitur iam cauda tremores,

[265] nec coeunt rictus, haustas sed hiatibus auras

[266] reddit mortiferos expirans branchia flatus.

[267] Sic, ubi fabriles exercet spiritus ignes,

[268] accipit alterno cohibetque foramine ventos

[269] lanea fagineis alludens parma cavernis.

[270] Vidi egomet quosdam leti sub fine trementes

[271] collegisse animas mox in sublime citatos

[272] cernua subiectum praeceps dare corpora in amnem,

[273] desperatarum potientes rursus aquarum.

[274] Quos impos damni puer inconsultus ab alto

[275] impetit et stolido captat prensare natatu.

[276] Sic Anthedonius Boeotia per freta Glaucus

[277] gramina gustatu postquam exitialia Circes

[278] expertus carptas moribundis piscibus herbas

[279] sumpsit, Carpathium subiit novus accola pontum.

[280] Ille hamis et rete potens, scrutator operti

[281] Nereos, aequoream solitus converrere Tethyn,

[282] inter captivas fluitavit praedo catervas.

[283] Talia despectant longo per caerula tractu

[284] pendentes saxis instanti culmine villae,

[285] quas medius dirimit sinuosis flexibus errans

[286] amnis et alternas comunt praetoria ripas.

[287] Quis modo Sestiacum pelagus, Nepheleidos Helles

[288] aequor, Abydeni freta quis miretur ephebi?

[289] Quis Chalcedonio constratum ab litore pontum,

[290] regis opus magni, mediis euripus ubi undis

[291] Europaeque Asiaeque vetat concurrere terras?

[292] Non hic dira freti rabies, non saeva furentum

[293] proelia caurorum: licet hic commercia linguae

[294] iungere et alterno sermonem texere pulsu.

[295] Blanda salutiferas permiscent litora voces,

[296] et voces et paene manus: resonantia utrimque

[297] verba refert mediis concurrens fluctibus echo.

[298] Quis potis innumeros cultusque habitusque retexens

[299] pandere tectonicas per singula praedia formas?

[300] Non hoc spernat opus Gortynius aliger, aedis

[301] conditor Euboicae, casus quem fingere in auro

[302] conantem Icarios patrii pepulere dolores:

[303] non Philo Cecropius, non qui laudatas ab hoste

[304] clara Syracosii traxit certamina belli.

[305] Forsan et insignes hominumque operumque labores

[306] hic habuit decimo celebrata volumine Marcei

[307] hebdomas, hic clari viguere Menecratis artes

[308] atque Ephesi spectata manus vel in arce Minervae

[309] Ictinus, magico cui noctua perlita fuco

[310] allicit omne genus volucres perimitque tuendo.

[311] Conditor hic forsan fuerit Ptolomaidos aulae

[312] Dinochares, quadro cuii in fastigia cono

[313] surgit et ipsa suas consumit pyramis umbras,

[314] iussus ob incesti qui quondam foedus amoris

[315] Arsinoen Pharii suspendit in aere templi.

[316] Spirat enim tecti testudine corus achates

[317] afflatamque trahit ferrato crine puellam.

[318] Hos ergo aut horum similes est credere dignum

[319] Belgarum in terris scaenas posuisse domorum,

[320] molitos celsas, fluvii decoramina, villas.

[321] Haec est nativi sublimis in aggere saxi,

[322] haec procurrentis fundata crepidine ripae,

[323] haec refugit captumque sinu sibi vindicat amnem.

[324] Illa tenens collem, qui plurimus imminet amni,

[325] usurpat faciles per culta, per aspera visus

[326] utque suis fruitur felix speculatio terris.

[327] Quin etiam riguis humili pede condita pratis

[328] conpensat celsi bona naturalia montis

[329] sublimique minans irrumpit in aethera tecto,

[330] ostentans altam Pharos ut Memphitica turrim.

[331] Huic proprium est clausos consaepto gurgite pisces

[332] apricas scopulorum inter captare novales,

[333] haec summis innixa iugis labentia subter

[334] flumina despectu iam caligante tuetur.

[335] Atria quid memorem viridantibus adsita pratis

[336] innumerisque super nitentia tecta columnis?

[337] Quid quae fluminea substructa crepidine fumant

[338] balnea, ferventi cum Mulciber haustus operto

[339] volvit anhelatas tectoria per cava flammas,

[340] inclusum glomerans aestu expirante vaporem?

[341] Vidi ego defessos multo sudore lavacri

[342] fastidisse lacus et frigora piscinarum,

[343] ut vivis fruerentur aquis, mox amne refotos

[344] plaudenti gelidum flumen pepulisse natatu.

[345] Quod si Cumanis huc afforet hospes ab oris,

[346] crederet Euboicas simulacra exilia Baias

[347] his donasse locis: tantum cultusque nitorque

[348] allicit et nullum parit oblectatio luxum.

[349] Sed mihi qui tandem finis tua glauca fluenta

[350] dicere dignandumque mari memorare Mosellam,

[351] innumeri quod te diversa per ostia late

[352] incurrunt amnes? Quamquam differre meatus

[353] possent, sed celerant in te consumere nomen.

[354] Namque et Promeae Nemesaeque adiuta meatu

[355] Sura tuas properat non degener ire sub undas,

[356] Sura interceptis tibi gratificata fluentis:

[357] nobilius permixta tuo sub nomine, quam si

[358] ignoranda patri confunderet ostia Ponto.

[359] Te rapidus Celbis, te marmore clarus Erubris

[360] festinant famulis quam primum adlambere lymphis:

[361] nobilibus Celbis celebratur piscibus, ille

[362] praecipiti torquens cerealia saxa rotatu

[363] stridentesque trahens per levia marmora serras

[364] audit perpetuos ripa ex utraque tumultus.

[365] Praetereo exilem Lesuram tenuemque Drahonum,

[366] nec fastiditos Salmonae usurpo fluores.

[367] Naviger undisona dudum me mole Saravus

[368] tota veste vocat, longum qui distulit amnem,

[369] fessa sub Augustis ut volveret ostia muris.

[370] Nec minor hoc tacitum qui per sola pinguia labens

[371] stringit frugiferas felix Alisontia ripas.

[372] Mille alii, prout quemque suus magis impetus urget,

[373] esse tui cupiunt: tantus properantibus undis

[374] ambitus aut mores. Quod si tibi, dia Mosella,

[375] Smyrna suum vatem vel Mantua clara dedisset,

[376] cederet Iliacis Simois memoratus in oris

[377] nec praeferre suos auderet Thybris honores.

[378] Da veniam, da, Roma potens! Pulsa, oro, facessat

[379] invidia et Latiae Nemesis non cognita linguae:

[380] * * * [hic versus deest] * * *

[381] imperii sedem Romae tenuere parentes.

[382] Salve, magne parens frugumque virumque, Mosella:

[383] te clari proceres, te bello exercita pubes,

[384] aemula te Latiae decorat facundia linguae.

[385] Quin etiam mores et laetum fronte serena

[386] ingenium natura tuis concessit alumnis.

[387] Nec sola antiquos ostentat Roma Catones,

[388] aut unus tantum iusti spectator et aequi

[389] pollet Aristides veteresque illustrat Athenas.

[390] Verum ego quid laxis nimium spatiatus habenis

[391] victus amore tui praeconia detero? Conde,

[392] Musa, chelyn, pulsis extremo carmine netis.

[393] Tempus erit, cum me studiis ignobilis oti

[394] mulcentem curas seniique aprica foventem

[395] materiae commendet honos: cum facta viritim

[396] Belgarum patriosque canam, decora inclita, mores,

[397] mollia subtili nebunt mihi carmina filo

[398] Pierides tenuique aptas subtemine telas

[399] percurrent: dabitur nostris quoque purpura fusis.

[400] Quis mihi tum non dictus erit? Memorabo quietos

[401] agricolas, legumque catos fandique potentes,

[402] praesidium sublime reis: quos curia summos

[403] municipum vidit proceres propriumque senatum:

[404] quos praetextati celebris facundia ludi

[405] contulit ad veteris praeconia Quintiliani:

[406] quique suas rexere urbes purumque tribunal

[407] sanguine et innocuas illustravere secures:

[408] aut Italum populos aquilonigenasque Britannos

[409] praefecturarum titulo tenuere secundo:

[410] quique caput rerum Romam, populumque patresque,

[411] tantum non primo rexit sub nomine, quamvis

[412] par fuerit primis – festinet solvere tandem

[413] errorem Fortuna suum libataque supplens

[414] praemia iam veri fastigia reddat honoris

[415] nobilibus repetenda nepotibus. At modo coeptum

[416] detexatur opus dilata et laude virorum,

[417] dicamus laeto per rura virentia tractu

[418] felicem fluvium Rhenique sacremus in undas.

[419] Caeruleos nunc, Rhene, sinus hyaloque virentem

[420] pande peplum spatiumque novi metare fluenti,

[421] fraternis cumulandus aquis: nec praemia in undis

[422] sola, sed Augustae veniens quod moenibus urbis

[423] spectavit iunctos natique patrisque triumphos,

[424] hostibus exactis Nicrum super et Lupodunum

[425] et fontem Latiis ignotum annalibus Histri.

[426] Haec profligati venit modo laurea belli:

[427] hinc alias aliasque feret. Vos pergite iuncti

[428] et mare purpureum gemino propellite tractu.

[429] Neu vereare minor, pulcherrime Rhene, videri:

[430] invidiae nihil hospes habet: potiere perenni

[431] nomine: tu fratrem famae securus adopta.

[432] Dives aquis, dives Nymphis, largitor utrique

[433] alveus extendet geminis divortia ripis

[434] communesque vias diversa per ostia fundet.

[435] Accedent vires, quas Francia quasque Chamaves

[436] Germanique tremant: tunc verus habebere limes.

[437] Accedet tanto geminum tibi nomen ab amni,

[438] cumque unus de fonte fluas, dicere bicornis.

[439] Haec ego, Vivisca ducens ab origine gentem,

[440] Belgarum hospitiis non per nova foedera notus,

[441] Ausonius, nomen Latium, patriaque domoque

[442] Gallorum extremos inter celsamque Pyrenen,

[443] temperat ingenuos qua laeta Aquitanica mores,

[444] audax exigua fide concino. Fas mihi sacrum

[445] perstrinxisse amnem tenui libamine Musae.

[446] Nec laudem affecto, veniam peto: sunt tibi multi,

[447] alme amnis, sacros qui sollicitare fluores

[448] Aonidum totamque solent haurire Aganippen.

[449] Ast ego, quanta mei dederit se vena liquoris,

[450] Burdigalam cum me in patriam nidumque senectae

[451] Augustus pater et nati, mea maxima cura,

[452] fascibus Ausoniis decoratum et honore curuli

[453] mittent, emeritae post munera disciplinae,

[454] latius arctoi praeconia persequar amnis.

[455] Addam urbes, tactio quas subterlaberis alveo,

[456] moeniaque antiquis te prospectantia muris:

[457] addam praesidiis dubiarum condita rerum,

[458] sed modo securis non castram, sed horrea Belgis:

[459] addm felices ripa ex utraque colonos

[460] teque inter medios hominumque boumque labores

[461] stringentem ripas et pinguia culta secantem.

[462] Non tibi se Liger anteferet, non Axona praeceps,

[463] Matrona non, Gallis Belgisque intersita finis,

[464] Santonico refluus non ipse Carantonus aestu.

[465] Concedet gelido Durani de monte volutus

[466] amnis et auriferum postponet Gallia Tarnen

[467] insanumque ruens per saxa rotantia late

[468] in mare purpureum, dominae tamen ante Mosellae

[469] numine adorato, Tarbellicus ibit Aturrus.

[470] Corniger externas celebrande Mosella per oras,

[471] nec solis celebrande locis, ubi fonte supremo

[472] exeris auratum taurinae frontis honorem,

[473] quave trahis placidos sinuosa per arva meatus

[474] vel qua Germanis sub portibus ostia solvis:

[475] si quis honos tenui volet aspirare camenae,

[476] perdere si quis in his dignabitur otia musis,

[477] ibis in ora hominum laetoque fovebere cantu.

[478] Te fontes vivique lacus, te caerula noscent

[479] flumina, te veteres, pagorum gloria, luci:

[480] te Druna, te sparsis incerta Druentia ripis

[481] Alpinique colent fluvii, duplicemque per urbem

[482] qui meat et Dextrae Rhodanus dat nomina ripae:

[483] te stagnis ego caeruleis magnumque sonoris

[484] amnibus, aequoreae te commendabo Garumnae.